Gwarancja najniższej ceny
55.000 produkty
gotowe do wysyłki
Zwrot pieniędzy
30-dniowa polityka zwrotów
Umieściłeś w koszyku następujące produkty
Gwarancja najniższej ceny
55.000 produkty
gotowe do wysyłki
Zwrot pieniędzy
30-dniowa polityka zwrotów
W technice eventowej trudno wyobrazić sobie dopracowany show bez przemyślanej koncepcji oświetlenia. Wraz z rozwojem nowoczesnych opraw LED i coraz bardziej złożonych efektów świetlnych kluczowe jest zachowanie pełnej kontroli nad światłem scenicznym. Profesjonalne sterowanie oświetleniem to podstawa, aby idealnie doświetlić scenę lub parkiet. Aby nowoczesne oprawy i efekty mogły pracować w pełnej synchronizacji, są najczęściej sterowane w technologii DMX.
Kto kiedykolwiek widział sterowanie oświetleniem, zauważy, że wyglądem przypomina ono mikser audio. Również w profesjonalnym sterowaniu znajdziesz przyciski i suwaki. Jednak „miksowanie” światła to nie tylko kwestia intensywności (jasność/ściemnianie). Równie ważny jest przebieg w czasie podczas show. Dobre wyczucie timingu ma ogromne znaczenie, dlatego zapisane programy świetlne są dużym ułatwieniem — o ile muzyka i artyści na scenie również trzymają idealny rytm.
DMX to protokół, dzięki któremu urządzenia oświetleniowe (np. reflektory i światło ruchome) mogą ze sobą komunikować się. Oczywiście każde urządzenie musi mieć przypisany adres — technik oświetlenia nie chce przecież sterować wszystkimi światłami tylko jednocześnie „włącz/wyłącz”. Chodzi o precyzyjny dostęp do każdej lampy, lasera czy efektu. Zasada działania jest podobna do sterowania MIDI, gdzie ustala się adresy startowe, aby kontrolować jedno lub kilka urządzeń. Najprostszy układ to pojedynczy system z podłączonym kontrolerem DMX, ale na wydarzeniach często to za mało. Przy większych realizacjach stosuje się kilka uniwersów DMX — każdy uniwers może sterować maksymalnie 512 kanałami.
Oprócz kabla DMX 5-pin, który jest oficjalnym standardem, w praktyce często spotyka się również wtyk 3-pin. Wygląda on identycznie jak kabel mikrofonowy, ponieważ także wykorzystuje złącze XLR 3-pin. Gdy brakuje przewodów, czasem używa się nawet zwykłych kabli mikrofonowych.
Używać kabla mikrofonowego jako DMX?
Choć na pierwszy rzut oka mogą wyglądać tak samo, lepiej nie wykorzystywać kabli mikrofonowych jako przewodów DMX. Mają inne parametry elektryczne i często nie spełniają wymaganego impedansu, co może pogorszyć stabilność transmisji poleceń DMX. Ryzyko rośnie wraz z długością przewodu.
Osoby z branży audio mogą się zastanawiać, dlaczego w DMX często widać tylko jedno złącze DMX. Wyjaśnienie jest proste: urządzenia DMX łączy się szeregowo. Sygnał sterujący przechodzi przez łańcuch urządzeń, aż dotrze do oprawy, efektu itd. o określonym adresie. To ułatwia okablowanie. Minusem jest to, że awaria jednego urządzenia w łańcuchu może spowodować, że oprawy podłączone dalej przestaną reagować na polecenia — ponieważ przerwany zostanie tor sygnałowy.
Rozwiązaniem są splittery DMX, które dzielą sygnał DMX na kilka niezależnych linii. Dzięki temu nie zgaśnie całe światło na scenie, gdy problem dotyczy tylko jednej oprawy.
Po połączeniu wszystkich urządzeń z kontrolerem DMX należy przypisać każdej oprawie kanał/adres DMX — zazwyczaj ustawia się go bezpośrednio w urządzeniu.
Przy wyborze konsolety warto pamiętać, że niektóre modele sterują tylko ograniczoną liczbą urządzeń DMX. Dla małych eventów i niewielkich scen zwykle wystarczą kompaktowe sterowniki, czasem zasilane nawet z akumulatora. Na każdy kanał DMX przypada tor sterowania, przy czym wiele kontrolerów pracuje w „trybie warstw” (layer), gdzie suwaki obsługują różne poziomy. Przykładowo: sterownik z 6 faderami może (w trzech warstwach) kontrolować łącznie 18 kanałów DMX. W przeciwnym razie obsługa setek kanałów byłaby mało praktyczna. Do nawigacji w menu służą przyciski lub joysticki, dzięki którym można precyzyjnie wybrać konkretny kanał. Bardziej rozbudowane systemy pozwalają zapisywać sceny i całe show oraz mogą być sterowane także danymi MIDI.
Na rynku dostępne są już rozwiązania software’owe z dedykowanymi kontrolerami sprzętowymi, które świetnie współpracują z oprogramowaniem DJ lub DAW — dzięki temu światło może idealnie podążać za timingiem muzyki. Kilkoma kliknięciami da się stworzyć w pełni automatyczne oświetlenie, często wstępnie skonfigurowane przez producentów pod konkretny gatunek lub nastrój. Jako interfejs DMX dla takiego systemu stosuje się specjalne kontrolery albo — w najprostszej wersji — interfejs DMX USB do wysyłania sygnału DMX z komputera.
Gdy potrzebujesz urządzenia do odtwarzania zapisanych show bez bieżącej ingerencji, sprawdzą się rejestratory DMX. Mogą one odczytywać sekwencje z USB (np. pendrive’a) bez udziału operatora światła. Takie rozwiązania często spotyka się jako instalacje stałe w barach, lokalach, na targach czy w sklepach, jednak oferują niewielkie możliwości edycji raz zaprogramowanego show.
Sygnał DMX można przesyłać także bezprzewodowo za pomocą nadajników i odbiorników. Pozwala to ograniczyć okablowanie między kontrolerem a oświetleniem — szczególnie korzystne przy dużych odległościach od stanowiska sterowania do sceny. Systemy wireless DMX zapewniają stabilną pracę nawet w otoczeniu sygnałów Wi-Fi i Bluetooth, z zasięgiem sięgającym nawet kilkuset metrów.
Jeśli rozbudowane sterowanie DMX nie jest niezbędne, w niektórych zastosowaniach wystarczą proste panele przełączające do włączania i wyłączania wybranych lamp. Zasada działania przypomina listwę zasilającą z osobnymi przełącznikami dla każdego gniazda. Dostępne są też specjalne ściemniacze, które pozwalają ustawić stały poziom jasności dla lampy (nie LED).
