Met haar warme, dragende klank is de klassieke gitaar – ook wel nylon-snarige gitaar genoemd – helemaal in haar element binnen de klassieke muziek. Tegelijk is ze door het comfortabele speelgevoel een geliefde beginnersgitaar en een sterke keuze voor les, studie en dagelijks gebruik.
De klassieke gitaar gaat terug op een vorm die zich in de 17e eeuw in Spanje ontwikkelde uit de luit en de vihuela. In de 19e eeuw kreeg het instrument zijn moderne vorm dankzij gitaarbouwer Antonio de Torres (1817–1892). De door Torres geïntroduceerde bouwwijzen bleven in grote lijnen behouden, al werden details door de jaren heen verfijnd om het klankgedrag te optimaliseren. Denk aan aanpassingen in de interne balkenstructuur, die de trilling van het bovenblad en daarmee projectie en volume merkbaar beïnvloeden. Vandaag de dag spreekt de klassieke gitaar niet alleen liefhebbers van klassiek repertoire aan, maar ook fingerstyle-spelers – en ze is net zo thuis als solo-instrument als bij zangbegeleiding.
Hoewel klassieke gitaren en staalsnarige akoestische gitaren op het eerste gezicht op elkaar kunnen lijken, heeft elke gitaarsoort eigen eigenschappen die het geluid, speelcomfort en de uitstraling bepalen.
Het belangrijkste verschil zit in de snaren: klassieke gitaren zijn standaard bespannen met nylonsnaren, terwijl westerngitaren uitsluitend stalen snaren gebruiken. Een klassieke gitaar mag nooit met stalen snaren worden bespannen: die leveren veel meer snaarspanning, wat hals, brug en constructie kan beschadigen. Nylon geeft de klassieke gitaar haar zachte, ronde toon; staal staat juist bekend om heldere hoge tonen, meer attack en een directer karakter.
Met een topkam-breedte van meestal circa 52 mm bieden klassieke gitaren bovendien merkbaar meer ruimte op de toets – ideaal voor fingerpicking en traditionele speeltechnieken. De toets is vaak vlak, wat ook van belang is bij het kiezen van een capodaster.
Ook de kop is herkenbaar: klassieke gitaren hebben meestal een open kop (sleufkop). Sommige merken gebruiken die klassieke look inmiddels ook bij modellen met stalen snaren.
Klassieke gitaren zijn verkrijgbaar in talrijke bodymaten, waardoor zelfs de jongste muzikanten comfortabel kunnen beginnen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen 1/4-, 1/2-, 3/4- gitaren voor kinderen, 4/4- gitaren voor volwassenen en 7/8- modellen als overgangsmaat voor jongeren.
Hier vindt u advies over gitaren voor kinderen.
Alle maten zijn verkrijgbaar zowel met als zonder cutaway. Dit is een uitsparing in de body, aan de onderzijde van de zijkant, die vrije toegang tot de hogere frets mogelijk maakt. Omdat er echter een klein deel van de klankkast wordt verwijderd, kunnen er lichte klankverliezen optreden.
Veel fabrikanten laten hun creativiteit zien met opvallende instrumenten, zoals de Silent Guitar-modellen van Yamaha. Zonder traditionele klankkast, maar mét pickup en cutaway, kun je vrijwel geruisloos oefenen en toch een overtuigend klassiek-gitaargeluid versterken. Of ga voor fretloos: Godin biedt met de Ultra-Fretless bijzondere modellen met hoogwaardige elektronica en een eigenzinnige look zonder klankgat. Ook linkshandige spelers vinden ruime keuze: lefthand klassieke gitaren staan bij vrijwel iedere fabrikant op het programma.
Ook de Spaanse flamenco wordt begeleid door een klassieke gitaar, de flamencogitaar. Uiterlijk is die vaak nauwelijks te onderscheiden van een klassieke gitaar. Hoewel de vorm gelijk is, zijn de zijkanten meestal iets smaller, wat het instrument lichter en directer maakt. De flamencogitaar heeft doorgaans een lichtere bouw, mede door het veelgebruikte cipressenhout voor achterblad en zijkanten. Dat hout trilt dynamisch en levert een helder, doordringend karakter – precies wat nodig is naast zang, castagnetten en handgeklap. Ook palisander wordt steeds vaker gebruikt voor de klankkast. Het bovenblad is meestal van spar, dat bekendstaat om transparantie en een snelle respons in de hoge tonen. Ter bescherming zit er vaak een golpeador (slagplaat) op het bovenblad, terwijl een lage snaarhoogte de typische snelle, percussieve flamenco-frasen ondersteunt.
Naast de interne balkenstructuur bepalen de houtkeuze, het vakmanschap van de bouwer en de afwerking in grote mate het klankgedrag en de kwaliteit van een klassieke gitaar. Bij hoogwaardige instrumenten is het bovenblad vaak van spar met fijne, gelijkmatige jaarringen. Afhankelijk van je klankvoorkeur komen ook andere houtsoorten in beeld: spar wordt gewaardeerd om sprankelende hoge tonen en transparantie, terwijl ceder doorgaans warmer klinkt met rijke boventonen. Een nog warmere, meer “droge” klank kan uit mahonie komen, dat vaak minder uitgesproken boventonen heeft. De keuze voor het bovenblad is dus vooral een kwestie van smaak. Bij instapmodellen bestaat het bovenblad vaak uit gelamineerd hout, dat minder gevoelig is voor vocht en toch een solide sustain biedt.
Voor achterblad en zijkanten worden traditioneel mahonie, palissander, ceder of esdoorn gebruikt, elk met hun eigen klankkleur. Gitarenhalzen zijn meestal van mahonie, esdoorn of een andere stabiele, dichte houtsoort. Voor de toets is palissander het meest gangbaar, met ebben als minder frequente optie. Ook materialen zoals Richlite (geperst composiet) komen steeds vaker voor, net als walnoot, laurier en Micarta.
Beginners struikelen vaak over deze termen – en terecht, want ze hebben invloed op klank en prijs. Gitaren van massief hout gelden meestal als hoogwaardiger, terwijl gelamineerd hout vaak bij betaalbare modellen hoort. Toch is er geen simpele “goed/fout”-regel; het hangt vooral af van gebruik en budget.
Voor de start zijn gelamineerde klassieke gitaren aantrekkelijk: ze zijn voordelig en een solide keuze om het instrument te leren kennen. Bovendien zijn ze relatief ongevoelig voor schommelingen in temperatuur en luchtvochtigheid – ideaal als reisgitaar of voor dagelijks gebruik.
In het middensegment zie je vaak gitaren met een massief bovenblad. Dat kan vrijer trillen en levert doorgaans meer dynamiek en een volwassen projectie.
Professionele spelers kiezen vaak voor volledig massieve gitaren, waarbij ook achterblad en zijkanten massief zijn – voor een open respons en maximaal volume.
Op het podium en in de studio is een pickup een grote plus: je hoeft geen microfoon precies voor het klankgat te plaatsen. Een goed systeem is bovendien minder feedbackgevoelig en levert een natuurgetrouwe klank die het karakter van de klassieke gitaar mooi intact laat.
Natuurlijk kan elke klassieke gitaar door vakmensen worden voorzien van een pickupsysteem. Handiger is vaak een model met ingebouwde elektronica – veel merken bieden die al in betaalbare prijsklassen. Sommige varianten hebben zelfs een ingebouwde tuner, zodat je op het podium altijd zuiver speelt.
Bij de eerste gitaar komt vaak dezelfde vraag terug: welk type is het meest geschikt om mee te starten? Vaak draait het om de keuze tussen een akoestische gitaar met stalen snaren en een gitaar met nylon snaren.
Je kunt prima beginnen met een akoestische gitaar met stalen snaren: het heldere, krachtige karakter past perfect bij singer-songwriter muziek en begeleidt talloze hits. Tegelijk vraagt het grijpen van akkoorden vaak wat meer kracht, waardoor je vingers eerst moeten wennen. Daarom kiezen veel beginners voor de klassieke gitaar: nylonsnaren voelen voor ongetrainde vingers meestal zachter aan, terwijl stalen snaren in het begin sneller “hard” kunnen aanvoelen. Met regelmatig oefenen bouw je eelt op en wordt ook spelen op staal al snel comfortabeler.
Voor je eerste klassieke gitaar hoef je niet diep in de buidel te tasten. Er zijn veel betaalbare modellen in set met handige accessoires zoals standaard, tuner, voetenbankje, capodaster en meer – vaak met een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding. Zo ben je meteen compleet uitgerust om goed van start te gaan.
In principe is het heel goed mogelijk om met een westerngitaar te beginnen, omdat het krachtige en heldere geluid vooral singer-songwriters aanspreekt en in talloze internationale hits te horen is.
Bij het indrukken van akkoorden is echter naast een goede techniek ook enige kracht nodig, waardoor de vingers van de linkerhand eerst aan de snaren moeten wennen. Daarom is de klassieke gitaar erg populair bij beginners: de zachte nylon snaren voelen meestal prettiger aan voor onervaren vingers, terwijl stalen snaren in het begin harder kunnen aanvoelen. Door regelmatig te oefenen ontstaat er snel eelt, waarna spelen op stalen snaren ook veel comfortabeler wordt.
Hier vindt u advies over 'gitaren voor beginners'.
Voor volwassenen zijn 4/4-modellen een logische keuze; voor kinderen of kleinere spelers zijn 3/4 en 1/2 vaak prettiger. Let op een comfortabele snaarhoogte, nette afwerking en eventueel een handig accessoireset.
De meeste volwassenen spelen 4/4. Kinderen en kleinere spelers kiezen vaak 3/4, 1/2 of 1/4. Lichaamslengte, armlengte en een ontspannen houding zijn bepalend.
Klassieke gitaren gebruiken nylonsnaren en klinken warm en zacht; westerngitaren hebben stalen snaren en klinken helderder en directer. Ook zijn hals en topkam bij klassieke gitaren vaak breder – ideaal voor fingerpicking.
Stalen snaren geven veel meer trekkracht. Dat kan hals, brug en de constructie van een klassieke gitaar beschadigen. Klassieke gitaren zijn ontworpen voor nylon (of carbon) snaren.
Nylon klinkt klassiek warm, carbon vaak iets helderder en strakker gedefinieerd. High-tension snaren voelen stijver aan en kunnen meer projectie geven, maar vragen ook wat meer kracht – voor beginners zijn normal tension of medium tension meestal prettig.
Een lagere snaarhoogte speelt makkelijker, een hogere kan meer dynamiek geven. Bij veel modellen is afstelling mogelijk via zadel/topkam en eventueel halscorrectie (afhankelijk van het model). Laat dit bij voorkeur door vakmensen doen om rammelen te voorkomen.
Een massief bovenblad trilt doorgaans vrijer en levert meer dynamiek. Gelamineerde bladen zijn robuust en vaak goedkoper – ideaal als instapgitaar of “dagelijkse” gitaar.
Als je vaak in hogere posities speelt, is een cutaway erg praktisch. Een body zonder cutaway kan soms net iets meer resonantie bieden.
Voor podium en band is een pickup erg handig, omdat je directer en meestal met minder feedback kunt versterken. Veel modellen zijn verkrijgbaar met ingebouwde pickup en preamp.
Instapsets zijn praktisch omdat accessoires zoals hoes/gigbag, tuner, voetenbankje of standaard meteen zijn inbegrepen. Kies vooral de juiste maat en een goed afgestelde gitaar – dan is oefenen vanaf dag één leuker.